آیا مجازات زناکار در ملا عام واجب است؟

اجرای برخی حدود و تعزیرات در ملأ عام طی سال های گذشته، یکی از مباحث بحث برانگیز بوده و واکنش صاحب نظران مسائل شرعی، اجتماعی و حتّی سیاسی را برانگیخته است.

بررسی فقهی مسأله اجرای مجازات در ملأ عام نشان می دهد که هیچ گونه دلیل شرعی بر وجوب و یا حتّی استحباب اجرای مجازات اعم از قصاص، حدود و تعزیرات در ملأ عام وجود نداشته و ادلّه فقهی مورد ادعا، صرفاً بر حضور عدّه ای معدود از افراد مۆمن و مورد اعتماد، دلالت دارد.

 


الزَّانِیَةُ وَالزَّانِی فَاجْلِدُوا کُلَّ وَاحِدٍ مِّنْهُمَا مِائَةَ جَلْدَةٍ غ– وَلَا تَأْخُذْکُم بِهِمَا رَأْفَةٌ فِی دِینِ اللَّهِ إِن کُنتُمْ تُۆْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ غ– وَلْیَشْهَدْ عَذَابَهُمَا طَائِفَةٌ مِّنَ الْمُۆْمِنِینَ

هر یک از زن و مرد زناکار را صد تازیانه بزنید؛ و نباید رأفت (و محبّت کاذب) نسبت به آن دو شما را از اجرای حکم الهی مانع شود، اگر به خدا و روز جزا ایمان دارید! و باید گروهی از مۆمنان مجازاتشان را مشاهده کنند!

خداوند در قرآن مطرح نموده است که زناکار، اعم از مرد و زن، باید مجازات شود و مجازاتش را هم قرآن تعیین کرده است: ” صد تازیانه “. صد تازیانه باید به مرد زناکار زده شود و صد تازیانه به زن‏ زناکار. همچنین به مۆمنین آگاهی می‏دهد که در مورد این مجازات مبادا تحت‏ تأثیر عواطفتان قرار بگیرید، مبادا دلتان رحم بیاید و بگویید با خوردن‏ صد تازیانه دردش می‏آید پس یک مقدار از آن را اجرا نکنیم، که اینجا جای رحم نیست. می‏گوید مبادا در اینجا عواطفتان به هیجان بیاید و سبب‏ شود که عملا تسامحی در اجرای این حد قائل شوید و به اصطلاح امروز یک وقت‏ فکر نکنید این عمل، “غیر انسانی” است، نه، ” انسانی ” است.

اجرای مجازات در ملا عام نه تنها اهداف و مصالح نهفته در مجازات را تامین نمی کند بلکه اجرای آن باعث وهن و تضعیف وجهه رحمانی دین می شود و کم شدن تمایل افراد به دین یا بی علاقگی یا مواضع خصمانه آنها را در پی خواهد داشت و دیگر اینکه برای مجرم مظلومیت به ارمغان می آورد

می گوید این مجازات را در خفا انجام ندهید چون این مجازات برای‏ این است که دیگران عبرت بگیرند. حتما یک جمعی از مۆمنین باید در موقع‏ اجرای این مجازات حاضر و ناظر باشند و ببینند. مقصود این است که وقتی‏ این حکم اجرا می‏شود باید به گونه‏ای اجرا شود که همه مردم آگاه شوند که‏ فلان مرد یا زن زناکار این حد درباره‏اش اجرا شد، نه اینکه مخفیانه اجرا شود، باید علنی اجرا شود.

خداوند در سوره نور آیه ۲ می فرماید: «الزانیه و الزانی فاجلدوا کل واحد منهما مأه جلده و لا تأخذکم بهما رأفه فی دین الله ان کنتم تۆمنون بالله و الیوم الاخر و لیشهد عذابهما طایفه من المۆمنین»: هر یک از زن و مرد زناکار را صد تازیانه بزنید و نباید رأفت (و محبت کاذب) نسبت به آن دو شما را از اجراى حکم الهى مانع شود، اگر به خدا و روز جزا ایمان دارید! و باید گروهى از مۆمنان مجازاتشان را مشاهده کنند

می گوید: نباید رأفت (و محبت کاذب) نسبت به آن دو شما را از اجراى حکم الهى مانع شود. شدت عمل نشان می‏دهد، می‏گوید: اینجا جای رأفت و گذشت نیست. همین‏ قدر که ثابت شد، دیگر حق گذشت نداری. در جمله بعد هم مخصوصا امر می‏کند که مبادا اجرای حکم حد مرد زناکار و زن زناکار را در پشت دیوارها و دور از چشم مردم انجام دهید. حتما باید در حضور مردم باشد و خبرش همه جا پخش شود تا بدانند اسلام در مسأله‏ عفاف حساسیت فوق العاده دارد، چون اصل اجرای دستورهای جزائی برای‏ تأدیب و تربیت اجتماع است. یک زنی زنا کند و محرمانه او را ولو اعدام هم کنند، اثری در اجتماع نمی بخشد.

در صدر اسلام هم هر وقت چنین‏ چیزی اتفاق می‏افتاد (که البته کم هم اتفاق افتاده چون این قوانین را که‏ اجرا می‏کردند زنا کم اتفاق می‏افتاد) اعلام عمومی می‏کردند. بنابراین در مجازات زنا، علاوه بر خود مجازات، کیفیت اجرا نیز معلوم گردیده و حضور مردم لازم دانسته شده است ‏(ولیشهد عذابهما طائفة من المۆمنین، نور آیه ۲): و باید گروهى از مۆمنان مجازاتشان را مشاهده کنند! و این حضور جز براى این که هدف بازدارندگى بهتر تأمین شود، ظاهراً دلیل دیگرى ندارد. دستور حضور جمعى از مۆمنان در صحنه مجازات برای اینست که هدف تنها این نیست که گنهکار عبرت گیرد، بلکه هدف آنست که مجازات او سبب عبرت دیگران هم شود، و به تعبیر دیگر: با توجه به بافت زندگى اجتماعى بشر، آلودگیهاى اخلاقى در یک فرد ثابت نمى ماند، و به جامعه سرایت مى کند، براى پاکسازى باید همان گونه که گناه برملا شده مجازات نیز برملا گردد.

آیه فوق که به صورت امر است وجوب حضور گروهى از مۆمنان را به هنگام اجراى حد زنا مى رساند، ولى ناگفته پیدا است که قرآن شرط نکرده حتما در ملاء عام این حکم اجرا شود، بلکه بر حسب شرائط و مصالح متفاوت مى گردد حضور سه نفر و بیشتر کافى است، مهم آن است که قاضى تشخیص دهد حضور چه مقدار از مردم لازم است

و بدین ترتیب اساس پاسخ این سۆال که چرا اسلام اجازه مى دهد آبروى انسانى در جمع بریزد روشن مى شود، زیرا مادام که گناه آشکار نگردیده و به دادگاه اسلامى کشیده نشده است خداوند ستار العیوب راضى به پرده درى نیست اما بعد از ثبوت جرم و بیرون افتادن راز از پرده استتار، و آلوده شدن جامعه و کم شدن اهمیت گناه، باید به گونه اى مجازات صورت گیرد که اثرات منفى گناه خنثى شود و عظمت گناه به حال نخستین باز گردد.

آیه فوق که به صورت امر است وجوب حضور گروهى از مۆمنان را به هنگام اجراى حد زنا مى رساند، ولى ناگفته پیدا است که قرآن شرط نکرده حتما در ملاء عام این حکم اجرا شود، بلکه بر حسب شرائط و مصالح متفاوت مى گردد حضور سه نفر و بیشتر کافى است، مهم آن است که قاضى تشخیص دهد حضور چه مقدار از مردم لازم است.

آیت الله موسوی بجنوردی در این مورد می گویند:

«در فقه ما در هیچ موردی اجرای مجازات در میدان، کوچه و خیابان تجویز نشده است. آنچه بعضی از فقها در باب حد زنا گفته اند، این است که چند نفر از مومنان در محل اجرای کیفر حضور داشته باشند نه اینکه مجازات در اماکن عمومی اجرا شود. این عمل ناصواب مفسده های زیادی دارد. اجرای مجازات در ملا عام نه تنها اهداف و مصالح نهفته در مجازات را تامین نمی کند بلکه اجرای آن باعث وهن و تضعیف وجهه رحمانی دین می شود و کم شدن تمایل افراد به دین یا بی علاقگی یا مواضع خصمانه آنها را در پی خواهد داشت و دیگر اینکه برای مجرم مظلومیت به ارمغان می آورد

و نهایتا فلسفه این حکم چیست؟

۱ـ سبب پاکسازى اجتماع و درس عبرتى براى همگان است.

۲ـ شرمسارى مجرم مانع ارتکاب جرم در آینده خواهد شد.

۳ـ هر گاه اجراى حد در حضور جمعى انجام شود قاضى و مجریان حد متهم به سازش یا اخذ رشوه یا تبعیض و یا شکنجه دادن و مانند آن نخواهند شد.

۴ـ حضور جمعیت مانع از خودکامگى و افراط و زیاده روى در اجراى حد مى گردد،

۵ـ ممکن است مجرم بعد از اجراى حد به ساختن شایعات و اتهاماتى در مورد قاضى و مجرى حد بپردازد که حضور جمعیت موضع او را روشن ساخته و جلو فعالیتهاى تخریبى او را در آینده مى گیرد.


آیا مجازات زناکار در ملا عام واجب است؟


کلمات کلیدی :
نظرات بییندگان :

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه